Quy định kiểm định an toàn kết cấu công trình mới nhất hiện đang là chủ đề được các chủ đầu tư, doanh nghiệp quản lý nhà xưởng, chung cư và các đơn vị tư vấn xây dựng đặc biệt quan tâm. Hoạt động kiểm định không chỉ giúp đảm bảo an toàn cho tính mạng con người, tài sản mà còn là thủ tục pháp lý bắt buộc trong vận hành và cải tạo công trình.

Bài viết dưới đây tổng hợp chi tiết và chính xác nhất các quy định pháp lý, quy trình thực hiện và tiêu chuẩn kiểm định an toàn kết cấu công trình theo các văn bản pháp luật hiện hành.

1. Cơ sở pháp lý mới nhất về kiểm định an toàn công trình

Các quy định về kiểm định chất lượng và đánh giá an toàn chịu lực kết cấu công trình xây dựng hiện nay được thực hiện đồng bộ dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật sau:

• Nghị định số 207/2026/NĐ-CP ngày 15 tháng 6 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng;

• Thông tư số 32/2026/TT-BXD ngày 22 tháng 6 năm 2026; Quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 207/2026/NĐ-CP ngày 15 tháng 6 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng.

• Thông tư số 14/2024/TT-BXD của Bộ Xây dựng (có hiệu lực thi hành từ đầu năm 2025): Quy định chi tiết về quy trình đánh giá an toàn công trình trong quá trình khai thác, sử dụng.

2. Các trường hợp bắt buộc phải kiểm định kết cấu công trình

Theo các quy định hiện hành, việc tổ chức đánh giá an toàn kết cấu chịu lực của công trình là bắt buộc đối với các trường hợp:

2.1. Kiểm định định kỳ theo thời gian khai thác

• Thời điểm đánh giá lần đầu: Được thực hiện sau 10 năm kể từ khi công trình được nghiệm thu đưa vào khai thác, sử dụng theo quy định.
• Tần suất cho các lần tiếp theo: Định kỳ 05 năm/lần. Quy định này áp dụng bắt buộc đối với các công trình có quy mô lớn, ảnh hưởng lớn đến an toàn và lợi ích cộng đồng (như nhà xưởng lớn, chung cư, trung tâm thương mại, trường học, bệnh viện).

2.2. Thay đổi công năng, cải tạo hoặc tăng tải trọng nâng tầng

• Khi doanh nghiệp có nhu cầu cải tạo, nâng tầng, thay đổi công năng (vừa làm văn phòng vừa làm kho chứa hàng).
• Đặc biệt là xu hướng lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà xưởng, việc kiểm định kết cấu khung thép, sàn mái để chứng minh khả năng chịu thêm tải trọng của pin mặt trời là thủ tục bắt buộc để hoàn thiện hồ sơ xin phép và nghiệm thu PCCC.

2.3. Xuất hiện dấu hiệu nguy hiểm hoặc xảy ra sự cố

• Công trình có dấu hiệu xuống cấp trực quan rõ rệt: nứt dầm sàn bê tông, nghiêng nhà, lún móng vượt mức cho phép.
• Công trình chịu tác động lớn từ thiên tai (động đất, giông bão), hỏa hoạn hoặc nằm cạnh các công trình đang thi công đào móng sâu gây ảnh hưởng sụt lún xung quanh.

3. Quy trình đánh giá an toàn kết cấu chuẩn theo Thông tư 14/2024/TT-BXD

Thông tư 14/2024/TT-BXD quy định chi tiết lưu đồ đánh giá an toàn kết cấu công trình gồm 02 cấp độ nghiêm ngặt:

Cấp độ 1: Kiểm tra trực quan hiện trạng

Kiểm tra và ghi nhận các thông tin bề mặt bao gồm:

• Khảo sát hiện trạng kết cấu tổng thể, kiểm tra tải trọng thực tế đang tác dụng lên công trình.
• Phát hiện các khuyết tật hình học, các vết nứt, biến dạng bề mặt.
• Kiểm tra xem việc sửa chữa, cải tạo trước đó (nếu có) có làm ảnh hưởng cấu kiện chịu lực chính hay không.

Cấp độ 2: Đánh giá sơ bộ và Đánh giá chi tiết

Khi bước sang Cấp độ 2, các kỹ sư kiểm định sẽ sử dụng thiết bị chuyên dụng phối hợp tính toán kỹ thuật:

• Đánh giá sơ bộ: Xác định mức độ nghiêm trọng của khuyết tật, độ suy thoái vật liệu.
• Khảo sát chi tiết: Tiến hành đo đạc chính xác kích thước hình học cấu kiện (dầm, cột, sàn); siêu âm xác định vị trí, đường kính cốt thép và chiều dày lớp bê tông bảo vệ.
• Thí nghiệm chuyên sâu: Khoan lấy mẫu lõi bê tông để nén thử cường độ; thử nghiệm kéo/uốn đối với kết cấu thép; khảo sát bổ sung địa chất công trình (nếu cần).
• Phân tích, kiểm tra kết cấu: Nhập số liệu khảo sát thực tế vào phần mềm chuyên dụng để lập mô hình tính toán, kiểm tra khả năng chịu lực an toàn tổng thể.
• Lập báo cáo: Ban hành Báo cáo kết quả đánh giá an toàn kết cấu công trình có đóng dấu pháp lý.

4. Hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng hiện hành

Đơn vị thực hiện kiểm định bắt buộc phải căn cứ vào hệ thống Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN) mới nhất để đánh giá, bao gồm:

• TCVN 2737:2023: Tiêu chuẩn quốc gia về Tải trọng và tác động – Quy định tính toán tải trọng mới nhất.
• TCVN 5574:2018: Tiêu chuẩn thiết kế kết cấu bê tông và bê tông cốt thép.
• TCVN 9381:2012: Hướng dẫn đánh giá mức độ nguy hiểm của kết cấu nhà.
• TCVN 9382:2012: Hướng dẫn đánh giá an toàn kết cấu chịu lực của nhà và công trình.

5. Kết luận và khuyến nghị

Việc tuân thủ quy định kiểm định an toàn kết cấu công trình mới nhất không chỉ giúp các doanh nghiệp, chủ đầu tư tránh được các chế tài xử phạt hành chính mà quan trọng hơn hết là kịp thời phát hiện các rủi ro mất an toàn kết cấu để có phương án gia cường xử lý. Khi nhận thấy công trình có dấu hiệu xuống cấp hoặc trước khi tiến hành cải tạo nâng tầng, hãy chủ động liên hệ các đơn vị kiểm định độc lập và đủ năng lực pháp lý để thực hiện khảo sát chuẩn quy trình.

VIETSUM (VCQC) có đầy đủ chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng do Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cấp, là đơn vị kiểm định chất lượng công trình nhà xưởng có năng lực thực hiện rất nhiều công tác Báo cáo kết quả đánh giá an toàn công trình hạng mục công trình nhà xưởng; kiểm tra đánh giá khả năng chịu lực, độ an toàn kết cấu hạng mục công trình nhà xưởng, kiểm định kết cấu công trình – đánh giá an toàn công trình xây dựng trên khắp cả nước, có đội ngũ kỹ sư, kiến trúc sư, kỹ thuật viên thí nghiệm; nhiều kinh nghiệm đánh giá, phân tích cấu tạo kết cấu công trình, kiểm thử cấu tạo vật liệu xây dựng theo hệ thống Quy chuẩn – Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam của rất nhiều công trình nhà xưởng. Liên hệ với chúng tôi theo Hotline: 0966139597 – Mr Hùng